Khớp lệnh là gì? Quy tắc khớp lệnh chứng khoán?

Kiến thức về khớp lệnh chứng khoán mà mọi nhà đầu tư cần biết trước khi bắt đầu tham gia mua bán cổ phiếu. Trong bài viết tôi sẽ chia sẻ khớp lệnh là gì?, các quy tắc khớp lệnh chứng khoán?, để giúp nhà đầu tư mua/bán cổ phiếu ở các bước giá tối ưu nhất.

1. Khớp lệnh là gì?

Khớp lệnh chứng khoán là việc thực hiện thoả thuận giữa bên mua và bên bán trên bảng giao dịch chứng khoán trực tuyến. Lệnh giao dịch của các nhà đầu tư được khớp với nhau để giao dịch theo mức giá phù hợp với nguyên tắc ưu tiên khớp lệnh của thị trường.

2. Quy tắc khớp lệnh chứng khoán

Thị trường có hai nguyên tắc khớp lệnh mà nhà đầu tư cần biết là ưu tiên về giá và ưu tiên về thời gian:

Quy tắc khớp lệnh chứng khoán
Quy tắc 1: ưu tiên về giá
  • Lệnh mua có mức giá cao hơn được ưu tiên thực hiện trước.
  • Lệnh bán có mức giá thấp hơn được ưu tiên thực hiện trước.
Quy tắc 2: ưu tiên về thời gian
  • Trường hợp các lệnh có cùng mức giá thì lệnh nhập vào hệ thống giao dịch trước sẽ được ưu tiên thực hiện trước.

Nếu nhà đầu tư đăng ký mở tài khoản chứng khoán tại VPS thì sẽ được chúng tôi hỗ trợ phần mềm robot chứng khoán Dstockphần mềm chứng khoán Dchart. Hai công cụ sẽ giúp bạn nâng cao hiệu quả đầu tư và giảm thiểu rủi ro.

Khop lenh la gi
Khớp lệnh là gì

3. Phương thức khớp lệnh chứng khoán là gì?

a. Phương thức khớp lệnh định kỳ

Khớp lệnh định kỳ là phương thức giao dịch được thực hiện trên cơ sở so khớp các lệnh mua/bán chứng khoán tại một thời điểm xác định, để tìm ra được mức giá mà tại đó khối lượng giao dịch cổ phiếu là lớn nhất. Khớp lệnh định kỳ thường được các sở giao dịch chứng khoán sử dụng để xác định giá mở cửa (ATO) và đóng cửa (ATC).

Các loại khớp lệnh định kỳ tại Việt Nam:

  • Lệnh ATO và ATC:
  • Là lệnh mua/bán cổ phiếu tại mức giá mở cửa (ATO) và giá đóng cửa (ATC).
  • Lệnh ATO và ATC được ưu tiên trước lệnh giới hạn (LO) khi so khớp lệnh.
  • Lệnh không khớp hay phần lệnh không được khớp sẽ tự động bị hủy bỏ trên hệ thống.

Nguyên tắc xác định giá khớp lệnh thực hiện:

  • Là mức giá được thực hiện đạt được khối lượng giao dịch lớn nhất.
  • Nếu có nhiều mức giá thỏa mãn mục nêu trên thì mức giá trùng hoặc gần với giá thực hiện của lần khớp lệnh gần nhất sẽ được chọn.

Ví dụ về khớp lệnh định kỳ:

Sổ lệnh LO đối với chứng khoán XYZ trong một đợt giao dịch cổ phiếu như sau:

  • Có 8 nhà đầu tư A, B, C, D, E, F, G, H đặt lệnh mua/ bán giới hạn theo khối lượng và giá như bảng bên dưới.
  • 2 nhà đầu tư đặt lệnh ATO: J (bán khối lượng 3000cp) và I (mua khối lượng 2000cp).
  • Trong đó nhà đầu tư F đặt bán vào lúc 8h20, nhà đầu tư G bán 4000 cổ phiếu lúc 8h25.
  • Giả sử giá tham chiếu cổ phiếu của XYZ ngày hôm nay là 100.000đ/cp.
Khớp lệnh chứng khoán giờ ATC
Khớp lệnh chứng khoán giờ ATC

Theo nguyên tắc ưu tiên cho người đặt mua giá cao và ưu tiên cho người chào bán giá thấp sẽ có cột cộng dồn khối lượng (cột mua cộng dồn từ trên xuống, cột bán cộng dồn từ dưới lên), chúng ta sẽ có bảng sau:

Chú ý trong cột mua sẽ có 2000 cổ phiếu của I và cột bán sẽ có 3000 cp của J ưu tiên cộng vào đầu tiên. 

Cộng dồn      Nhà đầu tư Đặt mua Giá  Chào bán Nhà đầu tư Cộng dồn Khớp lệnh
7,000 A 5,000 105,000 0 13,000 7,000
8,000 B 1,000 100,000 1,500 E 13,000 8,000
9,500 C 1,500 99,500 11,500 9,500
9,500 0 7,500 7,500 F,G 11,500 9,500
17,500 D 8,000 98,000 1,000 H 4,000 4,000

Dựa vào nguyên tắc xác định giá:

  • Giá giao dịch là mức giá có khối lượng giao dịch là lớn nhất ( khối lượng 9.500cp )
  • Nếu có nhiều mức giá có cùng khối lượng giao dịch lớn nhất thì giá gần với giá tham chiếu nhất sẽ được chọn. Vậy chọn giá khớp lệnh là 99.500đ/cp ( không chọn giá 99.000đ/cp vì mức giá này xa giá 100.000đ/cp hơn so với giá 99.500đ/cp)

Dựa vào nguyên tắc ưu tiên cho các nhà đầu tư:

  • Ưu tiên về lệnh: lệnh ATO được ưu tiên trước lệnh giới hạn, vậy I và J được khớp trước các lệnh LO khác tại mức giá khớp lệnh.
  • Ưu tiên về giá: ưu tiên cho nhà đầu tư đặt mua ở giá cao và đặt bán ở giá thấp (mua: A, B, C– bán: H, F, G)
  • Ưu tiên về thời gian: nếu các lệnh có cùng giá mua, bán thì ưu tiên cho các lệnh đặt trước (chọn F, không chọn G)

Kết quả khớp lệnh của từng khách hàng như sau:

Nhà đầu tư  Mua Nhà đầu tư Bán
I 2,000 J 3,000
A 2,000 H 1,000
B 2,000 F 3,500
C 1,500 G 2,000

Các nhà đầu tư D và E đều không có giao dịch cổ phiếu được thực hiện.

Chú ý:
Hai nhà đầu tư F và G cùng đặt bán tại mức giá 99.000đ/cp nhưng F bán được toàn bộ số cổ phiếu đặt bán còn G chỉ bán được 2000 cp, còn 2000 cp không bán được do G đặt bán sau và tại mức giá khớp lệnh không có dư mua. Điều đó có nghĩa G bán với mức giá thấp hơn giá khớp lệnh nhưng vẫn không được bán hết.

Khớp lệnh chứng khoán giờ ATO
Khớp lệnh chứng khoán giờ ATO

b. Phương thức khớp lệnh chứng khoán liên tục

Phương thức khớp lệnh liên tục là phương thức khớp lệnh chứng khoán được thực hiện dựa trên cơ sở so khớp các lệnh mua/bán ngay khi lệnh được nhập vào hệ thống giao dịch chứng khoán.

Nguyên tắc khớp lệnh liên tục:

  • Ưu tiên về giá
  • Lệnh mua có mức giá cao hơn được ưu tiên thực hiện trước.
  • Lệnh bán có mức giá thấp hơn được ưu tiên thực hiện trước.
  • Ưu tiên về thời gian
  • Trường hợp các lệnh có cùng mức giá thì lệnh nhập vào hệ thống giao dịch trước sẽ được ưu tiên thực hiện trước.

Các loại khớp lệnh liên tục:

  • Lệnh giới hạn (LO):
  • Theo nguyên tắc khớp lệnh, đồng thời giá khớp lệnh là giá đã nhập vào hệ thống trước.
Khớp lệnh chứng khoán liên tục
Khớp lệnh chứng khoán liên tục
  • Lệnh thị trường (MP):
  • Lệnh MP là lệnh mua tại mức giá bán thấp nhất hoặc lệnh bán tại mức giá mua cao nhất đang hiện có trên thị trường.
  • Khối lượng đặt lệnh MP chưa thực hiện hết, thì lệnh MP sẽ xét tiếp mức giá bán cao hơn (nếu là lệnh mua cổ phiếu) hoặc mức giá mua thấp hơn (nếu là lệnh bán cổ phiếu).
  • Xét theo nguyên tắc trên mà khối lượng lệnh MP vẫn còn (không thể tiếp tục khớp lệnh nữa) thì lệnh MP sẽ tự động chuyển thành lệnh giới hạn (LO) mua/bán tại mức giá cao/thấp hơn một bước giá so với giá giao dịch chứng khoán cuối cùng trước đó.

Ví dụ về khớp lệnh liên tục:

Khối lượng mua Giá mua Khối lượng bán Giá bán
1000 ( A) 80 78 2000 ( C)
1000 ( B) 81
  • Nếu lệnh C được nhập vào trước sau đó đến lệnh B và lệnh A thì chỉ có 1 mức giá khớp 78.000đ với khối lượng khớp 2.000 cổ phiếu.
  • Nếu trình tự các lệnh nhập vào hệ thống là A, B, C thì giá khớp sẽ là 80.000đ cho lệnh A, C và 81.000đ cho lệnh B, C với khối lượng khớp 1.000 cổ phiếu tại mỗi mức giá.
  • Nếu trình tự các lệnh nhập vào hệ thống là A, C, B thì giá khớp sẽ là 80.000đ cho lệnh A, C và 78.000đ cho lệnh B, C với khối lượng là 1.000 cổ phiếu tại mỗi mức giá.
  • Nếu trình tự các lệnh nhập vào hệ thống là B, C, A thì giá khớp sẽ là 81.000đ cho lệnh B, C và 78.000đ cho lệnh A, C với khối lượng là 1.000 cổ phiếu tại mỗi mức giá.

Ngoài ra trên sàn Hà Nội (HNX) còn có thêm các lệnh MOK, PLO… nhà đầu tư có thể xem thêm trong bài viết “Các loại lệnh giao dịch chứng khoán“.

c. Phương thức khớp lệnh thỏa thuận là gì?

Phương thức khớp lệnh thỏa thuận là phương thức giao dịch trong đó bên mua và bên bán tự thỏa thuận với nhau về các điều kiện giao dịch và thông tin giao dịch được nhập vào hệ thống đăng ký giao dịch để xác nhận (trong trường hợp khách hàng chưa xác định được đối tác, có thể thực hiện các lệnh quảng cáo chào mua hoặc chào bán thỏa thuận thông qua các công ty chứng khoán).

Quy tắc khớp lệnh chứng khoán thỏa thuận
Quy tắc khớp lệnh chứng khoán thỏa thuận

Trên đây tôi đã giới thiệu khớp lệnh là gì và 2 quy tắc khớp lệnh chứng khoán. Hy vọng bài viết hữu ích với nhà đầu tư chứng khoán, nếu nhà đầu tư quan tâm tới các dịch vụ chứng khoán như dữ liệu Forex cho Amibroker, dữ liệu chứng khoán cho Amibroker, phần mềm cổ phiếu, khóa học chứng khoán online… có thể truy cập website nududo.com hoặc liên hệ hotline 0372.095.129 để biết thêm chi tiết.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *